پيمايش پيمايش

پيمايش پيمايش

گروه فارماكوگنوزي گروه فارماكوگنوزي

 
تاريخچه و معرفي گروه
با توجه به اهميت علم داروهاي گياهي در داروسازي نوين و اهميت آموزش آن، گروه فارماکوگنوزي(Pharmacognosy)  در سال 1340 به صورت يک گروه مستقل در دانشکده داروسازي واقع در دانشگاه علوم پزشکي و خدمات بهداشتي درماني تهران آغاز به کار کرد. اين گروه طي ساليان قبل از تاسيس مستقل، به صورت زيرمجموعه دانشکده داروسازي فعاليت داشت و پس از تربيت نيروهاي متخصص مورد نياز و تهيه امکانات و تجهيزات مناسب از آن منشعب گرديد.
از ابتداي تشكيل مدرسه داروسازي گروه مفردات پزشكي كه شامل گياه شناسي،‌ مفردات طب و استريليزاسيون بود. از اجزاي داروسازي مي بود و درس مربوطه را مرحوم دكتر نامدار بعهده داشت و از آنجا كه رياست فني دانشكده و سپس رئيس مستقل دانشكده شدند اين گروه بسيار قوي به فعاليت مشغول بود. Matiere Medical   نام گروه در سده 1320 بود كه ترجمه آن مفردات پزشكي است و فارماكوگنوزي لفظ انگليسي آن مي باشد.
كساني كه با دكتر نامدار كار ميكردند فارغ التحصيل دانشكده بودند و در سالهاي  1318  تا  24  دكتري خود را گرفته بودند، اين افراد عبارت بودند از:  دكتر اختر فردوس، دكتر اوليائي، دكتر مجتبائي، دكتر مشيدي، دكتر مهدي سمسار دكتر شاهرخ.
رشته گياه شناسي كرسي نداشت رشته گياه شناسي زير نظر دكتر گل گلاب بود كه دكتر مفتاح ودكتر عرفان و آقاي حاج غفوري آن را اداره مي كردند.
در تحولات بعدي دانشگاه در دهه  1340  نام اين گروه به  فارماكوگنوزي و مفردات پزشكي تغيير يافت. دانشكده پزشكي هم يك بخش گياه شناسي داشت كه زير نظر آقاي دكتر گل گلاب اداره مي شد. در دهه40 برنامه ها از سالانه به  دو و نيم سال تغيير يافت ولي تا چندين سال پياده نشد در اواسط دهه 40  به جاي كرسي، گروههاي دانشگاهي تشكيل گرديد با آمدن پرفسور رضا در همين تاريخ و رياست دانشگاه ايشان گروههاي دانشگاهي پيشنهاد شد ولي اين گروهها در اواخر دهه 40  تشكيل شد در نتيجه گياه شناسي پزشكي به گياه شناسي داروسازي منتقل شد و گروه فارماكوگنوزي از ادغام دو گروه مفردات پزشكي و گياه شناسي تشكيل گرديد .
سال  1341  پس از انحلال دانشسراي عالي آقاي دكتر زرگري به دانشكده داروسازي منتقل شد او خود جزء گروه گياه شناسي بود بعد با ادغام شدن به گروه فارماكوگنوزي ملحق شد.  با آمدن پرفسور رضا بسياري از اساتيد قديمي بازنشسته شدند و افراد جديد استخدام شد از جمله آقايان دكتر آينه چي و دکتر ايزد دوست كه تخصص خود را در آمريكا گرفته بودند به اين گروه آمده و فعاليت تحقيقاتي و تدريس خود آغاز کردند. در دوره دكتر آينه چي رئيس گروه آقاي دكتر زرگري بود وآقايان دكتر نامدار ، دكتر شاهرخ ، دكتر مفتاح و دكتر فردوس بازنشسته شده بودند.
پس از انقلاب اسلامي ايران گروه فارماکوگنوزي کار خود را با اساتيد جديدتري ادامه داد تا اکنون که اعضاء گروه نه نفر و شامل آقايان دکتر حاجي آخوندي، دکتر امين، دکتر صالحي سورمقي، دکتر شمس اردکاني، دکتر امن زاده، دکتر منصف اصفهاني، دکتر معصومي و خانم ها دکتر ياسا و دکتر خانوي مي باشند. شرح وضعيت هر يک از اساتيد در ادمه مبحث ارائه شده است.
در حال حاضر اين گروه داراي 3 آزمايشگاه مجهز با امکانات مناسب براي انجام تحقيقات علمي- کاربردي در زمينه­هاي مختلف علم فارماکوگنوزي، يک هرباريوم داراي کد بين المللي THE و مجهز با امکانات مناسب جهت نگهداري و تعيين نام علمي گياهان و نيز يک هربوراتوم ( مجموعه زنده آموزشي و پژوهشي گياهان دارويي بمساحت 530  متر مربع )،  همچنين يک آزمايشگاه آموزشي براي ارائه دروس عملي مربوط به اين رشته است. اخيرا اولين داروخانه گياهي کشور در کلينيک گياه درماني سلامت نيز زير نظر اين گروه تاسيس شده است. 9 عضو هيئت علمي تمام وقت در زمينه هاي آموزشي، پژوهشي و همچنين 3 کاشناس در اين گروه اشتغال دارند که حاصل فعاليت­هاي آن­ها در طي سال­هاي اخير، اجراي ده ها طرح تحقيقاتي مصوب، انتشار بيش از 200 مقاله علمي در مجلات معتبر خارجي و داخلي، انتشار 9 کتاب در زمنه علم فارماکوگنوزي، راهنمائي بيش از 400 پايان نامه دکتراي عمومي و تخصصي و نيز شرکت در کنگرههاي متعدد خارجي و داخلي و برگزاري دو کنگره ملي در زمينه تحقيقات گياهان دارويي ميباشد.
رشته دکتراي تخصصي فارماکوگنوزي نيز که بالاترين مقطع تحصيلي در اين زمينه مي­باشد از سال 1367 فعاليت خود را آغاز کرده و شامل مجموعه­اي هماهنگ از فعاليت­هاي آموزشي، پژوهشي و تحقيقاتي است که به تربيت نيروي انساني کارآمد در مقطع Ph.D. مي­پردازد هم اکنون پانزدهمين دوره خود را برگزار مي کند.
 موسسه گياهان دارويي در خيابان خارک نيز جزء ساختمانهاي وقف شده از سال 1354 جهت تحقيقات گياهان دارويي مي باشد که به دليل مشکلات قانوني تا کنون فعال سازي نشده است.
مرکز تحقيقات گياهان دارويي و شبکه تحقيقات گياهان دارويي نيز از جمله مشتقات گروه فارماکوگنوزي مي باشند.
 
  بازگشت